معرفی گیاه جدید كينوا (Chenopodium quinoa)

اطلاعات عمومی

1396/09/13
498
1

کینوا با نام علمی Chenopodium quinoa, Willd از خانواده یاAmaranthaceae  می¬باشد که تلفظ دقیق آن KEEN WAH بوده و اولین بار توسط Willdenow در سال 1778 معرفی و تاکنون مطالعات گسترده¬ای بر روی اکثر جنبه¬های آن صورت گرفته است (FAO, 2011).

کینوا آلوتتراپلوئیدی (36=2n=4x) است که در بیشتر صفات کیفی، از خود رفتار دی¬سومیک نشان می¬دهد و از گروه گیاهان C3 می¬باشد. معمولا خودگشن است اما دگرگرده افشانی در آن به میزان 10 تا 15 درصد رخ می¬دهد. گیاهی دولپه، یکساله با ساقه مستقیم و برگهای پهن یک در میان و رنگهای گل¬آذین، برگ و بذر متنوع، ناشی از حضور بتاسیانین است. ارتفاع کینوا به طور متوسط از20 تا 300 سانتیمتر متفاوت بوده و دانه¬ها در گل¬آذین¬های بزرگ که شبیه سورگوم است، تولید می¬شود.
کینوا که در ایران هنوز ناشناخته مانده است، بومی کوه¬های آند در بولیوی، شیلی و پرو است و دارای دانه‌های گرد و ریزی مانند برنج بوده و قدمتی بیش از 5000 سال (در برخی منابع تا 7000 سال) دارد. متاسفانه اين گياه نه¬تنها در ايران بلكه در بسياري از كشورها نیز شناخته نشده است، بنابراين سازمان ملل متحد و FAO با توجه ویژگی¬های این گیاه، به ویژه كيفيت غذايي، سازگاري با محيط¬هاي زراعي- زيستي مختلف و كاربرد آن براي مقابله با گرسنگي و سوءتغذيه و ارزش روزافزون اقتصادی آن، سال 2013 را به نام این گیاه نامگذاری نموده است. ارزش غذایی بسیار بالای دانه یا بذر کینوا موجب مقایسه آن توسط سازمان خواروبار جهانی (FAO) با شیر خشک گردیده است. محصول اصلی این گیاه، دانه آن است که دارای ارزش غذایی بالایی است به طوریکه در زبان اینکا، Quinoa به معنی دانه مادر می‌باشد. پروتئین موجود در کینوا از معدود پروتئین¬های غیرحیوانی است که از نظر کمی و کیفی بهتر از دانه دیگر غلات است. مزیت اصلی استفاده از بذر کینوا به عنوان یک مکمل غذایی در صنعت آرد، پاسخگویی کینوا به تقاضای رو به رشد بین¬المللی برای محصولات فاقد گلوتن می¬باشد. با توجه به اینکه کینوا سرشار از پروتئین است، یک جایگزین عالی برای برنج محسوب می‌شود. همچنین مصرف این ماده احساس سیری به فرد می‌دهد، به همین دلیل توصیه می‌شود افراد دیابتی از این کربوهیدرات به جای برنج سفید و پاستا استفاده کنند. نحوه طبخ دانه‌های کینوا در بسیاری کشورهای خاستگاه این گیاه، مشابه برنج است و در کشورهای آمریکای جنوبی بنام خاویار سبزی و برنج اینکا، معروف است.
هرساله به دلیل خشکسالی طبق آمار وزارت جهاد کشاورزی، حدود 30-25 هزار مترمربع از زمین¬های شالی در استان¬های جنوبی کشور، غیرقابل کشت می¬شوند (آمارنامه وزارت جهاد کشاورزی) و پيش‌بيني مي‌شود كه توليد برنج در ايران در بسياري از مناطق به دليل خشكسالي، دچار مشكل جدي گردد. عملکرد بالقوه کینوا درصورتی که کلیه شرایط مطلوب برای آن فراهم باشد، 11 تن در هکتار است اما عملکرد تجاری آن تاکنون 6 تن در هکتار نیز گزارش شده است. شرایط آب و هوایی مطلوب برای کاشت بذر کینوا، درجه حرارت از 15 تا 20 درجه سانتیگراد (هوای خنک)، برای گلدهی نیاز به روزهای کوتاه (حداقل 15 روز کوتاه 10 ساعته در ارقام اکوادری) و رطوبت خاک معادل حداقل سه¬چهارم ظرفیت مزرعه دارد، که برای تسهیل جوانه¬زنی بذر و رشد گیاه لازم می¬باشد. نواحی آمریکای جنوبی که هنوز هم در آنجا کینوا کشت می‌شود، نواحی کشاورزی حاشیه‌ای هستند که مستعد خشکی بوده و حاصلخیزی کم دارند.

منبع:seifati.com

اشتراک گذاری

نظرات






بنیامین کاظم پور 07:13 ب.ظ 1397/02/03
ایول استاد😁